مجموعه set

مجموعه به معناي گرد آورده شده است و در رياضي دسته يا گروهي از اشياء يا موجودات که اعضاي آن دو بدو متمايز و مشخص باشند .

 

مثال Å مجموعه اعداد طبيعي ، مجموعه حروف الفباي فارسي ، مجموعه ي بازيکنان تيم ملي فوتبال بزرگسال ايران در سال 85

 

زير مجموعه : (sub set)

دو مجموعه A و B را در نظر مي گيريم . B را زير مجموعه A گويند هر گاه هر عضو B عضو A باشد .

 

مثال Å

مجموعه ي اعداد زوج زير مجموعه ي اعداد طبيعي

مجموعه ي حروف بي نقطه ي الفباي فارسي زير مجموعه مجموعه حروف الفباي فارسي

مجموعه ي دروازبانهاي تيم ملي بزرگسالان ايران در سا ل 85 زير مجموعه مجموعه بازيکنان تيم ملي فوتبال بزرگسالان ايران در سال 85

مجموعه {1،2} B = زير مجموعه { 1،2،7}A =

 

اين مطالب را به صورت  مي نويسيم و مي خوانيم : B زير مجموعه ي A است .

 

مجموعه تهي (empty set = null set)

تهي ، به معني خالي و مقابل کلمه پر مي باشد و در رياضي مجموعه اي را که عضو ندارد ، مجموعه تهي      مي ناميم .مجموعه تهي را با (بخوانيم في) نشان مي دهيم .

 

A = {(شکلات) ،( گيلاس) ، ( ساعت) ، (مداد )، (شمع)}

B = {(قيچي) ، (کتاب رياضي) ، (عينک) ، (سيب)}

 

1$$$

 

با توجه به تصوير فوق هر چند رابطه ي درست که مي توانيد بيان کنيد مانند :

 

 

 

 

 

 

1- مجموعه هاي مساوي :

 دو مجموعه A و B را مساوي گويند هر گاه تمام اعضاي A عضو B و تمام اعضاي B عضو A باشند .

به بيان رياضي مي توان گفت : «اگر  و باشد ، آنگاه A=B  »

مثالÅ مجموعه {1،2،3،4}A =   با مجموعه مساوي هستند .

 

2- مجموعه هاي معادل :

دو مجموعه در صورتي با هم معادل هستند که تعداد اعضاي آن ها با هم برابر باشند .

مثال Å مجموعه ي {ب،د،ج} M =  با مجموعه ي {1،2،3} N = معادل هستند .

 

3- مجموعه متناهي يا نامتناهي :

اگر تعداد اعضاي يک مجموعه محدود باشد ، به آن مجموعه متناهي گويند .

اگر تعداد اعضاي يک مجموعه نا محدود باشد ، به آن مجموعه نا متناهي گويند .

مثال Å مجموعه ي {9،.....،1،2،3} A= يک مجموعه متناهي است و مجموعه ي {....،15 ،10 ،5 } B = يک مجموعه نامتناهي مي باشد .

 

 

 

þ تست1 :

اگر مجموعه ي{A={2,(x+2y),4 و {(B={4,5,(x-y با هم مساوي باشند در اين صورت کدام گزينه درست است ؟

د ) ج ) ب ) الف )

 

 

 þ تست2 :  

 اعضاي کدام يک از گزينه هاي زير تشکيل يک مجموعه را مي دهند ؟

الف) دانشجويان افسرده

ب) فصل هاي سال

ج) جوانان شيک پوش

د) هر سه مورد درست است .

 

 

 

þ تست3 :  

کدام دسته از مجموعه هاي زير با هم برابرند ؟

 

د )   و { } ج )  { و x} و  {x} ب ) و { } الف ) {{x{x} و{x}

 

 

þ تست4 :  

اگر  A = {b,{b},{b,{b}}}  باشد ، کدام گزينه نادرست است ؟  

 

د )  {b,{b}} A ج )A{b,{b}}   ب )  {{b}}A الف )b A

 

 

 

 

 

 

4) تعداد زير مجموعه هاي هر مجموعه :

 تعداد زير مجموعه هاي هر مجموعه n عضوي از دستور n 2  بدست مي آيد .

 

مجموعه

تمام زير مجموعه ها

{a}

{},{a}

 

{a,b}

{},{a},{b},{a,b}

 

{a,b,c}

{},{a},{b},{c},{a,b},{a,c},{b,c},{a,b,c}

 

-

-

-

-

 

با توجه به جدول بالا مي توان رابطه ي بين تعداد عضوهاي يک مجموعه و تعداد زير مجموعه ها را مشاهده کرد .

 

تعداد عضو

1

2

3

... n

تعداد زير مجموعه

2

2×2

2×2×2

...

2×...×2×2

عدد تواندار

21

22

23

... 2n

 

 

مثال Å تعداد زير مجموعه هاي يک مجموعه 10 عضوي 210 مي باشد . به عبارت ديگر مجموعه 10 عضوي 1024 زير مجموعه دارد .

 

 

 

þ تست5 :  

 مجموعه اي 32 زير مجموعه دارد اين مجموعه چند عضو دارد ؟

الف) 3

ب) 4

ج) 5

د) 6  

 

 

 

þ تست6 :  

 اگر 1 عضو به اعضاي مجموعه A اضافه کنيم تعداد زير مجموعه هاي آن چه تغييري مي کند ؟

الف) 4 برابر مي شود

ب) 2 واحد به آن اضافه مي شود

ج) 1 واحد به آن اضافه مي شود

د) دو برابر مي شود

 

 

 

 

 

5) مجموعه ي محض :

 تمام زير مجموعه هاي هر مجموعه به غير از خودش زير مجموعه ي محض آن مجموعه ناميده مي شود .

تعداد زير مجموعه هاي محض برابر است با  2n -1 و n تعداد عضو هاي مجموعه است .

   

Å مثال تعداد زير مجموعه هاي محض يک مجموعه ي10 عضوي برابر است با : 1023 = 1-1024 = 1-210

 

 

 

 

þ تست7 :  

مجموعه ي{{4،4}،{4}} A=  چند زير مجموعه ي محض دارد ؟

 

د ) 4 ج )3 ب ) 2 الف )1

 

 

 

 

 

  

6)تعداد زير مجموعه هاي :

الف: تعداد زير مجموعه هاي يک عضوي از يک مجموعه ي  n عضوي ، n تا مي باشد .

ب: تعداد زير مجموعه هاي دو عضوي از يک مجموعه ي عضوي  مي باشد . (2 ≤ n )

ج: تعداد زير مجموعه هاي سه عضوي از يک مجموعه ي عضوي ، مي باشد . (3≥ n )

 

 

Å مثال مجموعه يA={a,b,c,d}   را در نظر بگيريد.

تعداد زير مجموعه هاي يک عضوي از مجموعه ي A برابر است با 4

تعداد زير مجموعه هاي دو عضوي از مجموعه ي A برابر است با 6    

 

تعداد زير مجموعه هاي سه عضوي از مجموعه ي A برابر است با 4 

 

Å مثالمجموعه{موز ، انار ، پرتقال ،سيب } A= را در نظر بگيريد .

 

$$$14

 

حالت اول : اگر بخواهيم از بين ميوه هاي بشقاب فقط يکي از ميوه ها را برداريم و ميل کنيم چند حالت براي انتخاب کردن داريم ؟

جواب : 4 حالت . پس تعداد زير مجموعه هاي يک عضوي 4 عضوي 4 تا مي باشد .

حالت دوم : اگر بخواهيم از بين ميوه هاي بشقاب دو تا برداريم و ميل کنيم چند حالت براي انتخاب کردن بوجود مي آيد ؟

جواب : 6 حالت اين حالت به ترتيب زير بايد با روشن خاموش شدن ميوه ها نشان داده شود .

A= {a (سيب) ,b(پرتقال),c(انار),d(موز)}                 ab      bc        cd                                         

ac      bd                                                    

ad                                                             

 

پس تعداد زير مجموعه هاي دو عضوي از يک مجموعه ي 4 عضوي برابر 6 تا مي باشد .

حالت سوم : اگر بخواهيم از بين ميوه هاي بشقاب سه تا برداريم و ميل کنيم چند حالت براي انتخاب کردن داريم ؟

جواب : 4 حالت

A= {a (سيب) ,b(پرتقال),c(انار),d(موز)}                abc        b,c,d                                              

acd                                                             

abd                                                             

اين 4 حالت با روشن و خاموش شدن نشان داده شود .

پس تعداد زير مجموعه هاي سه عضوي از يک مجموعه ي 4 عضوي برابر 4 تا مي باشد .

 

 

 

þتست 8 :

مجموعه ي {1،2،3،4،5}A=  چند زير مجموعه ي دو عضوي دارد ؟

د ) 10 ج )15 ب ) 20 الف )25

 

 

 

þتست 9 : 

مجموعه ي {2،3،5،7،11،13}A=  چند زير مجموعه دارد که هر کدام لااقل دو عضو داشته باشند .

 

د ) 64 ج )57 ب ) 59 الف )32

 

 

 

þتست 10 : 

 اگر تعداد زير مجموعه هاي يک مجموعه (1+k) عضوي ، 24 واحد کمتر از تعداد زير مجموعه هاي يک مجموعه (3+k) عضوي باشد k کدام است ؟

 

د ) 4 ج )3 ب ) 2 الف )1